+dylan

dylanianos, dylanitas, dylántropos, vinde!

O outro día foron as últimas cancións. Hoxe, as primeiras. Son, en xeral, más movidas e menos sentidas cas últimas, supoño que lóxicamente. Non hai cancións coa carga mítica dunha Sarah ou dunha Sad-Eyed Lady of the Lowlands, pero, carallo, Dylan arrincou elepés con cancións como Like a Rolling Stone (Highway 61 Revisited, 1965), The Times are a-Changin’ (The Times…, 1964), ou Hurricane (Desire, 1976)auténticas franquicias (non digo que sexan as mellores porque se escolleramos outras 13 ao chou, haberíao que dicir tamén, e é aburrido).

Inda que non foi o seu primeiro disco, a carreira de Dylan escomezou co The Freewheelin’ (1963). E que canción abre ese elepé? Blowing in the Wind. Decide cambiar de rumbo e publica Bringing It All Back Home (1965). Que é o primeiro que escoitamos? Subterranean Homesick Blues. E todo así. É difícil dicir algo delas que non se teña dito xa, incluso nestes mesmos píxeles. Que se pon tristeiro? Recíbete con Tangled Up in Blue (Blood on the Tracks, 1974). Que se converte? Toma Serve Somebody (Slow Train Coming, 1979).

E hai máis. Poderían ser todas as primeiras cancións de tódolos seus discos, pero como quero que copiedes todas estas e vos fagades un CD con elas, pois teño que seleccionalas. Co meu criterio, claro. Pode que non sexan as mellores, pero si as que máis me din cando falan. Aí están por dereito propio Rainy Day Woman (Blonde on Blonde, 1966), If Not For You (New Morning, 1970), Changing of the Guards (Street Legal, 1978),Jokerman (Infidels 1983), Love Sick (Time Out of Mind, 1997), ou Beyond Here Lies Nothing (Together Through Life, 2009). Esta, con ese parecido sospeitosísimo con Black Magic Woman, tan vacilona, é do mellor do último disco. 

 

A disfrutar.

Entras no bar para empezar ben o día cun café e un donus e les unha nova coma esta. O noxo é total. O café non sabe. O donus tampouco. Non o soporto. Non quero odiar a ninguén, pero non o podo evitar. Non podo imaxinar tanto padecemento e inda menos nun neno. Fillos de puta. Era pouco queimarvos a todos.

Mira pola ventá, nena

Hai algo que che gustaría ver

Unha banda toca “dixie”

Un tipo saúda á fascista

Podería ser o führer

Podería ser o cura do teu barrio

Algunhas veces, xa sabes

Satán disfrázase de santo

 

Manexa ben a lingua

Sabe como falar

Sabe calquera canción de amor

Que alguén puidera cantar

As boas intencións

Esconden as malas

E pode ter as mans cheas de graxa

Algunhas veces, xa sabes

Satán disfrázase de santo

 

Primeiro colócase ao fondo

Despois diante de todo

Os seus ollos miran

Como se estivera de caza

Ninguén sabe o que pensa

Nin o xefe de policía

Algunhas veces, xa sabes

Satán disfrázase de santo

 

Cóllete cando agardas

Por un raio de sol

Cóllete cado os teus problemas

Parecen pesar unha tonelada

Podería estar ao teu carón

O tipo no que nunca te fixarías

Algunhas veces, xa sabes

Satán disfrázase de santo

 

Sabe como chamar a atención

E como pasar desapercibido

É capaz de saltar ás cataratas

Metido na túa cabeza

Cheiro que algo está ao lume

Que vai haber unha festa

Algunhas veces, xa sabes

Satán disfrázase de santo

 

É moi humanitario

Un gran filántropo

Sabe cómo tocarte, nena

E onde queres que te biquen

A besta rodéate cos brazos

E sintes o seu doce bafo

Algunhas veces, xa sabes

Satán disfrázase de santo

 

O lobo vai ouvear esta noite

A serpe xigante reptará

Árbores de máis de mil anos

Caerán de súpeto

Queres casar? Faino rápido

Mañá xa non haberá nada

Algunhas veces, xa sabes

Satán disfrázase de santo

 

Nalgún lugar unha nai chora

Polo seu filliño

Sostén os seus zapatiños brancos

E un xoguetiño roto

Sigue unha estrela

A mesma que aqueles tres homes

Seguiron en Oriente

Algunhas veces, xa sabes

Satán disfrázase de santo

 

 (Man of Peace, Infidels, 1983)

 

De novo un pouco de autobombo. Desta non gañei (gañamos) nada, pero hai que celebrar igual.

De novo a xa mítica banda [encuarentena] no seu último concerto no Palique o 27 de decembro de 2008. De esquerda a dereita: Miguelanxo (guitarra solista), Xan (guitarra rítmica), Víctor (batería), Jenel (baixo) e, ao micro, De la Highway 61, hoxe, 45.

A canción é “Cadela guapa” e vai adicada a todos vos. Que teñades unha boa fin de semana.

Desde It Ain’t Me Babe (Another Side of Bob Dylan, 1964) até unha das miñas últimas all time favourites,  It’s All Good (Together Through Life, 2009) e pasando por Buckets of Rain (Blood on the Tracks, 1975), hai unha morea de últimas cancións dylanianas coas que se podería encher un recopilatorio sobradito en cantidade e calidade. Refírome, por suposto, as cancións que Dylan escolle para pechar os seus discos, algunhas delas mitiquísimas, como Sad-Eyed Lady of the Lowlands (Blonde on Blonde, 1966), It’s All Over Now, Baby Blue (Bringing It All…, 1965) ou a magnífica, asombrosa e incomparable Sarah (Desire, 1976).

En xeral son cancións longas, algunhas longuísimas, como a referida Sad-Eyed Lady…,  Desolation Row (Highway 61 Revisited, 1965) ou a case eterna Highlands (Time Out of Mind, 1997), e case sempre de corte intimista, destacando a confesional Every Grain of Sand (Shot of Love, 1981) ou a humilde Dark Eyes (Empire Burlesque, 1985). Tamén as hai de duración estándar e algo máis lixeiras, como a vacilona I’ll Be Your Baby Tonight (John Wesley Harding, 1967), a tristérrima Shooting Star (Oh, Mercy, 1989) e a bailona Cat’s In The Well (Under the Red Skies, 1990).

Supoño que cada quen terá as súas favoritas. Eu, á parte das xa referidas, claro, que para iso as escollín eu, devezo en plan íntimo, persoal e intransferible por Where Are You Tonight (Street Legal, 1978), Don’t Fall Apart of Me Tonight (Infidels, 1983) e When He Returns (Slow Train…, 1979). Hai unha que é tamén moi bonita, Ain’t Talkin’ (Modern Times, 2006), pero recoñezo que non a traería aquí neste momento se non fora porque a interpretación que dela fixo Dylan en Vigo foi, sinxelamente, abraiante.

 

Bob Dylan vai montado no seu Chevrolet. Leva unhas botas de pel de serpe, pero non se ven. Á carón da autoestrada un home vestido para o caso, cunha túnica e unha coroa de loureiro. Leva un libro grande. Dylan para. O DO LOUREIRO: “Onde quere que o leve?” DYLAN: “O coche é meu” O DO LOUREIRO: “Pero a estrada é miña” DYLAN: “Si. Pero é recta. Non necesito o home do tempo…” O DO LOUREIRO: “Ás veces é máis difícil ir recto” DYLAN: “Monte logo. Onde imos?” O DO LOUREIRO: “Onde imos ir? Directos ao inferno.” DYLAN: “De fronte, outra posibilidade non vexo.” O DO LOUREIRO: “Non hai. Verás un muro e unha porta estreita. Aí nada. Un pouco máis adiante outro muro e outra porta estreita. Alí atoparás os luxuriosos e os que pecaron por amor á dereita. Baixo dun porche están os que tanto veneras.” 

Chegaron a un sitio alto, entre a escuridade e a luz, cunha liña que dividía a vila pola metade. Pola parte de aquí unha casa branca cun porche enorme cheo de xente tocando á guitarra. Ninguén parecía decatarse da presencia dun home pequeno e dun home cunha coroa de loureiro. DYLAN: (berrando) “Alguén viu a Mr. Dixon?” MR. DIXON: “Quen coño pregunta por min?” DYLAN: “Son eu” MR. DIXON: (encarraxado) “Ti? Tes que ir seguir todo recto, cara o fondo. Alí no lago está o teu sitio” O DO LOUREIRO: “Non ven para quedar” MR. DIXON: “Os poetas nunca ficades?” O DO LOUREIRO: “Non os que eu traio”  MR. DIXON: “Que é  o que buscas?” DYLAN: “Unha canción” MR. DIXON: “Desde cando pides permiso? Colle a que queras. Están todas alí fóra” DYLAN: “Non hai cancións no inferno?” MR. DIXON: (rindo) “Chámaslle a esto inferno? Ti non coñeces a vila de onde saíu a miña muller”. DYLAN (mentres todos rin no porche): ”Só quería unha canción” MR. DIXON: ”Ti soías facelas antes. E boas” DYLAN: ”Cansei” MR. DIXON: “Isa é boa. Pois deixa de tocar, logo. Deixa de imitarnos” DYLAN: “Non podo?” MR. DIXON: “Podes, pero resulta aburrido. Non si?” O DO LOUREIRO: “Si. É moi aburrido” DYLAN: “A min préstame” MR. DIXON: “Si? Pois lembro que non sempre foi así. Afundíchesnos, fixéchesnos vellos cando eramos novos (ou case)” O DO LOUREIRO: “Iso é verdade. Até Elvis parecía doutro século e acababa de inventar o rock” MR. DIXON: “Bueno, iso habería que discutilo” O DO LOUREIRO: ”Dá igual. Jerry Lee, Chuck, ou ti mesmo. Quen quera que fora. Quedastes fóra de xogo en canto este moveu ficha” MR. DIXON: ”Iso é. E agora ves con facsímiles. Agora resulta que querías ser John Lee Hooker. Hai que joderse…” DYLAN: “Entón…” MR. DIXON: “Entón nada. Deixa de imitarnos e adícate ao pláxio, a reinterpretación dos clásicos, ou como se chame, que é o teu. Eras máis divertido antes, inda que nos joderas a vida”  DYLAN: “…” MR. DIXON: “Veña. Vaite para fóra e non volvas até que te toque. Queres unha canción miña? Necesitas o meu permiso? Pois xa o tes. Colle a que queras. Están aí para iso. Pensei que estaba claro. Agora deixanos en paz.” O DO LOUREIRO (camiño do Chevrolet): “Xa sabes cal coller?” DYLAN: (tristeiro) “Calquera. Xa o escoitaches” O DO LOUREIRO: “Podo escollela eu?” DYLAN: “Pois claro” O DO LOUREIRO: “A min gustabame moito aquela que dicía (tarareando) ‘I just wanna make love to you…’ DYLAN: “É chula, pero está moi vista” O DO LOUREIRO: “A min préstame. Ademais débesme unha” DYLAN: “Iso tamén e certo. Tentareino.” O DO LOUREIRO: “Gracias” DYLAN: “Por certo: por que dixo que o meu sitio estaba no lago? Quen hai aló abaixo?” O DO LOUREIRO: “Non preguntes e conduce. Xa sabes, todo recto menos as curvas”.

Casei con Isis o día 5 de maio, mais como non fun quen de retela durante moito tempo, ordenei de cortar o pelo e fuxir camiño dun descoñecido país, deses onde non é moi aconsellable perderse.

Cheguei a un pobo cheo de claroescuros polo medio do cal pasaba a fronteira, amarrei o cabalo a un poste á dereita da rúa e entrei na lavandería a lavar a miña roupa. Alí un home apoiado nunha esquina pediume lume (non había que ser moi listo para decatarse de que non era un tipo calquera). El: teño un negocio fácil-fácil. Eu: vale, pero non teño un peso. El: e quén collóns falou aquí de cartos?
Sentamos fóra (tiraba un frío de carallo), dinlle a miña manta e el deume a súa palabra. Eu: onde imos? El: estaremos de volta para o día catro. Eu: iso é poesía para os meus oídos. Empecei a pensar en turquesas, en ouro, en diamantes e no colar máis grande do mundo e, mentres cabalgabamos a través dos vales e daquel frío do demo, pensaba en que Isis me tiña por un imprudente, e en como me dixera que voltaríamos a atoparnos e que as cousas serían distintas a próxima vez que casáramos (sempre que eu fixera un esforzo e me conformara con ser só o seu amigo). Qué difícil me resultaba lembrar as mellores cousas que dixera.
Pero volvamos á miña aventura. Chegamos ás pirámides, todas cubertas de xeo. El: aí dentro hai un corpo polo que nos van pagar unha pasta (primeira nova que tiven sobre o que faciamos alí). Puxémos mans á obra e, malia que sopraba o vento e que nevaba coma nunca antes o fixera, picamos sen parar, día e noite. Meu compañeiro púxose malo e morreu dalgo que non quixen pensar que fora contaxioso, así que decidín mirar a outro lado e seguir traballando. Pouco despois logrei entrar na tumba, pero só para comprobar que a caixa estaba baleira: non había xoias, nada! Sentín que me ía. Qué gilipollas! Non sei como puiden aceptar a oferta dun tipo tan sospeitosamente amable. Reposto, collín o seu corpo e arrastreino dentro, tireino ao furado e puxen a tapa. Despois recei unha pequena oración e, sentíndome mellor, montei no cabalo para voltar xunta Isis e dicirlle que a amaba.

Atopeina cegada polo sono (realmente necesitaba unha cama) no medio do prado, alí por onde soía pasar aquel pequeno rego. Achegueime polo Leste co sol dándome nos ollos e maldicina mentres cabalgaba cara onde estaba. Ela: onde estiveches? Eu: en ningún lugar en concreto. Ela: pareces distinto. Eu: supoño. Ela: fúcheste. Eu: nachuralmente. Ela: vas quedar? Eu: por suposto, se tí queres.
Isis, oh, Isis, miña nena misteriosa. Abofé que o que me fai amarte é o mesmo que me volve tolo, mais nunca xamais esquecerei como sorrías aquel 5 de maio.

Adicado, claro, aos meus irmáns.

 

Ben, quérote, miña rula

Non coñecín outro amor

Mentres esteas aquí comigo

Deste mundo serei Señor

 

Por aí abaixo non hai nada

nada do noso corazón

 

Voume despois da medianoite

Hai coches rotos nas rúas

Non sei moi ben o que faría

Sen non fora detrás túa.

 

Por aí abaixo non hai nada

Agás estrelas e a Lúa.

 

Pola rúa hai unha fiestra

Que está feita de cristal

Mentres o amor non se acabe, nena

O noso amor aquí estará

 

Por aí abaixo non hai nada

E o pasado non volverá

 

O meu barco está no porto

E na lona laia o vento

Agora escóita, miña rula,

Ven e agarima o meu pelo.

 

Por aí abaixo non hai nada

Nada dito, nada feito.

 

Bob Dylan, Beyond Here Lies Nothing, 2009

Nese ámbito, por suposto, non é diferente  a calquera outra das miñas cancións. É a mesma manchea de versos métricos, coma un poema. Para min, é coma un poema. As melodías na miña cabeza son moi simples, baseadas en toda esa música coa que todos medramos. E iso e a música que vai máis aló ou máis atrás, baladas isabelinas e todo iso… Para min, é vello. É vello. Non é algo, co meu escaso talento, se o podes chamar así, o meu escaso… Para min, calquera que estea aí podería ler o que pasa aí fóra se realmente está interesado en ser un artista do tipo dos que queren ser artistas cando cheguen á idade de Picasso. É mellor que esquezas aprender teoría musical. Mellor que o deixes se queres escribir cancións. Mellor que pilles o ton hillbilly e tentes basear todo o que fagas nel. Até a música country está moito máis orquestada do que o soía estar. Mellor que abandones o sentimento por esa música que non podes ter na cabeza, que tes que escribir nunha folla. Para min esa é a xente que… se toma en serio o seu oficio. A xente que o fai así. Non a xente que quere exhibir o que leva dentro e que teñen que quitar esa gran idea e lle teñen que contar ao mundo sobre ela… podes facelo a través dunha canción, sempre podes. Podes usar unha canción para calquera cousa. O mundo non necesita máis cancións.

O mundo non necesita máis cancións. Non, xa hai abondas. Quizais demasiadas. De feito, se ninguén escribira máis cancións de hoxe en diante, o mundo non sufriría por iso. Ninguén se preocuparía. Xa hai suficientes cancións para que a xente as escoite, se é que realmente queren escoitalas. Cada home, muller e neno no mundo, poderían ter, cada un, probablemente, uns cen discos, sen repetir ningún. Hai cancións abondas. A non ser que apareza alguén cun corazón puro e algo que dicir. Pero esa é unha cuestión diferente. Pero o que é escribir unha canción, iso faino calquera idiota. Se me viras facelo a min, verías que calquera idiota podería facelo. Non é algo tan difícil. Calquera escribe unha canción, do mesmo xeito que todo o mundo ten unha gran novela que escribir…. (…) Podes entrevistar a Neil Youn, John Mellencamp… Por suposto a meirande parte da xente que é coma min escriben as súas propias cancións e as cantan. Non pasaría nada se ninguén máis gravara outro disco. Temos suficientes cancións. Para min, alguén que escribe realmente boas cancións é Randy Newman. Hai un montón de xente que escribe boas cancións. Falamos de cancións. Pero Randy non podería saír ao escenario e noquearte e deixarte bobo. E tampouco vai facer alucinar á xente da primeira fila. Non o fará. Pero vai a escribir mellores cancións que as que farían a meirande parte dos compositores. Sabes, ten o que hai que ter. Sabe música. Sabe música. Pero iso non te dará nada mellor que “Louisiana” ou ” “Cross Charleston Bay” ["Sail away"]. Nada mellor que iso.

Bob Dylan, 1991, 18 anos antes de publicar o seu último disco

Non semellaba existir consenso nos meus seguidores. Uns prefirían as cancións da miña primeira época. Outros, as da segunda. Habíaos que prefirían o período cristián. Outros o post-Colombino. Outros o prerrafaelita. Incluso a outros gustábanlles as cancións dos ‘90. Agora vexo que á audiencia impórtalle ben pouco de cando son as cancións. Senten o estilo e a mensaxe dun xeito máis visceral e deixan que flúan. As imaxes xa non preocupan a ninguén. Inda que nunha das miñas cancións apareza un astrólogo cun asasinato ás súas costas, ninguén vai reflexionar sobre se a humanidade está condenada. As imaxes son interpretadas tal cal e… como que me sinto máis liberado.

Dío Dylan nunha entrevista con Bill Flanagan, pero xa se dixo aquí desde o principio. Libérate, veña,  pon un disco, o que queras, e disfruta. Se a el non lle importa… por qué habería de importarte a tí?

PD: A imaxe dá que pensar, pero é a mesmísima Highway 61

De Connie nunca máis se soupo. Nin de Arnold Friend. Esta historia que eu conto aquí é unha moi libre tradución/resumo/plaxio/recreación/transcrición do relato “Where are you going? Where have you been?“, escrito e publicado por Joyce Carol Oates no 1966, e quixo esta escritora que a historia tivera ese final aberto e ningún outro. Cada quen haberá de imaxinar o seu.

Ven a conto todo esto porque a amiga Oates adicou este relato ao amigo Bob Dylan, ademais de declarar en moitas ocasións que o escribira despois de escoitar It’s All Over Now, Baby Blue, que conta unha historia moito máis amable, si, pero que tampouco deixa de ser un relato de iniciación, de rutura co pasado e comezo dun camiño incerto. Hai quen ten observado outros puntos de conexión coa obra de Bob Dylan, con pezas como Mr. Tambourine Man o LARS, ou máis obvia, a partir xa do mesmo título do relato, con  A Hard Rain… Moito máis atractivo é o enlace con Subterranean Homesick Blues a través da bronca que Arnold Friend lle mete ao seu amigo Ellie (borrado na miña versión do texto):

 Don’t hem in on me, don’t hog, don’t crush, don’t bird dog, don’t trail me,” he said in a rapid, meaningless voice, as if he were running through all the expressions he’d learned but was no longer sure which of them was in style, then rushing on to new ones, making them up with his eyes closed. “Don’t crawl under my fence, don’t squeeze in my chipmonk hole, don’t sniff my glue, suck my popsicle, keep your own greasy fingers on yourself!

Resulta moi simpático, sobre todo se entendemos coma unha crítica retranqueira ao estilo dylaniano esa parte na que di “como se estivera utilizando tódalas expresións que coñecía sen saber moi ben se viñan a conto ou non”. Está moi ben.

De tódolos xeitos non son nin Dylan nin as súas cancións a orixe da historia. Esta é moito máis truculenta, e está ancorada na vida, obra e milagres dun tipo chamado Charles Shmidt, un deses serial-killers tan do gusto norteamericano que a principios dos ‘60 matou e violou a catro rapazas novas na zona de Tucson, Arizona. A súa historia aparecera por aquel entón nun par de revistas e Joyce Carol, de sempre fascinada pola violencia (ten un ensaio no que recoñece e analiza esa afección súa), quedou enganchada daquel home que, acompañado en ocasións por un par de amigos (un deles unha muller), tiña como modus operandi ir buscar ás vítimas a súa propia casa.

A identificación de Arnold Friend con Satán é algo que ninguén discute. Xa se ten sinalado que baixo o seu amistoso apelido agóchase a súa auténtica identidade (Fiend, demo, por Friend). Pasa o mesmo coa súa aparencia (a figura do devil in disguise): Connie ve nel un home terriblemente atractivo, pero cando se achega a ela observa que é moito máis vello do que di ser (18 anos, atención: 6+6+6), que semella levar perruca e que os seus pes non enchen as súas botas (ten poutas en vez de pés?). A súa forma de falar abonda nesta idea do disfraz, xa que a súa amabilidade non é máis cun torto camiño cara á ameaza, a imposición, ao desastre. Alguén ten notado que Arnold, Friend e Connie teñen 6 letras cada un (de novo o 666), pero non pode ser máis ca unha casualidade. En todo caso, satanismos á parte, a historia é un clásico relato da perda da inocencia a través da figura dunha adolescente (tema tamén moi querido pola Oates) que se deixa/non se deixa seducir por un auténtico fillo de puta descoñecido.

O relato, considerado coma un fito na narrativa curta norteamericana, tense reeditado en numerosas antoloxías do xénero, e ten un papel moi importante nas xa repetidas nominacións ao Nobel de literatura que posúe esta muller. Foi adaptada moi libremente ao cine no 1985 por Joyce Chopra co título Smooth Talk e Laura ”Lula” Dern e Treat Williams nos papeis principais. Coido que hai outra adaptación moito máis recente para a tele.