+dylan

dylanianos, dylanitas, dylántropos, vinde!

Falei deste home, Otis Rush, o venres, en Neda, como pai moral de All Your Love, Black Magic Woman e Beyond Here Lies Nothing. Púxeno como exemplo da delgada liña que separa a tradición do plaxio, e vou poñer aquí (se dou) estas tres cancións para que se podan escoitar e xulgar.

Dylan asina Beyond Here Lies Nothing no 2009

watch?v=7TbmP2vXeQs

Alguén lle pregunta a Peter Green, líder de Fleetwood Mac, se escoitou a canción de Dylan, que se parece sospeitosamente a Black Magic Woman, publicada por el 30 anos antes.

watch?v=6pT3OaV0g64

O tal Peter Green resposta que probablemente si, pero que non pasa nada, porque el mesmo se “inspirou” nun blues de 1958 titulado All Your Love (I Miss Loving), dun tal Otis Rush. Afirma ademais que probablemente Dylan teña bebido alí e non na súa.

watch?v=oMdn0EKH7Ys

E si, claro. Peter Green sabe do que fala. Ai está Beyond… sen pasar por Black… A cuestión é que Dylan asina neste mesmo disco My Wife’s Hometown e non ten ningún reparo en recoñecer a peternidade de Willie Dixon

watch?v=Q0J5Q6JUv5A&feature=fvst

Por que recoñece a Willie Dixon e non ao Gran Otis Rush? A saber. Non se acordaría. Non querería. Non lle caerá ben o tal Otis. Ou ao mellor é que se “inspirou” directamente no blues no que se “inspirou” Mr. Rush á súa vez. Quen sabe ata onde habería que mergullarse para atopar a orixe do maldito ritmillo…

De onde veñen as cancións? Esto do blues, da música tradicional, da creación popular, é a hostia. Porque con tocar a canción de Willie Dixon deste outro xeito, xa non hai quen lle pille o rastro.

watch?v=PIGxhcepiTc&feature=fvst

Porque esta é a mesma canción, non si? Ou non? Que raro é todo esto da música e como mola.

 

1º Momentazo: César falando (raro) e Eva, Rubén, Vituko, More, Cesita e Jenel atendéndolle (rarísimo) entre o numerosísimo público. A cara de alucine de Eva, neste caso refírome á concelleira de cultura máis guapa ao este de Duluth, Minnesota, cando me arrinco a cantar Black Magic Woman.

2º Momentazo: Os antes citados, por xunto e por partes, fumando nas escaleiras de incendios da Casa da Cultura, Asia a un lado, al otro Europa y allá a su frente, Caranza. Mentres, o escenario móntase só.

3º Momentazo: Probando son mentres Eva quita photos e Rubén abre botellas.

4º Momentazo: Hamburguesas e sangüiches para todos menos para min, que teño que comer as sobras dos mais. Xa están aquí Alex, Cruz e Vero. Elas, guapísimas. El, coma sempre.

5º Momentazo: Entrada na sala, onde nos agardan (que sensación esa, que estean agardando por ti!) as multitudes para comezar. E comeza.

6º Momentazo: Os rapaces do Instituto Fernando Esquío, comandados por Miguel Anxo, interpretan LARS e Knockin’ on Heaven’s Door. Dignísimos epígonos dylanianos. Unha honra inmensa ser teloneados por eles.

7º Momentazo: Agardamos a que Cesita coloque a batería, me roube o micro, e dea a saída cun sonoro “xa está”. Rocanroleamos a tope. Un bendito contraluz ao fondo da sala ofrécenos a afrodisíaca silueta de Eva, a nosa Eva, hottest girl in the room, bailando sen parar. Varias rapazas do instituto suben ao escenario a bailar Outlaw Blues. Rubén sigue abrindo as cervezas que Cesita pagou do seu bolsillo. 16’80.

8º Momentazo: Agora si, todos (10 persoas) apelotonados nas pouco fiables escaleiras de incendo fumando e comentando as incidencias. Un deses momentos de felicidade absoluta nos que un pode ata esquecer as máis silenciosas almorranas.

9º Momentazo: Despois de recoller quedamos sós na sala baleira, sentados uns nas cadeiras e outros no escenario, fumando outra vez, rindo e rajando de máis. Despedímonos da amabilísima e agradabilísima Copi e marchamos.

10º Momentazo: Rubén despídese. Quedamos papando frío e acabando as cervezas debaixo da marquesina á porta da Casa da Cultura. Canto algo. Exaltación da amistade. Vacilámonos. Cesita deixa ben claro que as cervezas pagounas el do seu bolsillo, inda que non semella darlle moita importancia. More despídese, que ten que madrugar. Despedímonos de Eva e Cesita, que non teñen que madrugar. Establecemos unha infalible e intelixentísima estratexia anticontroldealcolemia que eu me encargo de romper á primeira oportunidade. A mín iso da infalibilidade e o da intelixencia como que non.

11º Momentazo: Xa nas Pontes, poñémonos a iso e, como é costume, o Gran Jenel e un servidor prendemos, a falta de silvas e silveiras, nunha herba mollada. Déixoo san e salvo (máis ou menos) á porta da súa casa a unha desas horas cedo ou tarde depende de para quen pero, inhabilmente, lévome ás súas chaves. Ten que chamar para que lle abran. O que pasou despois queda na intimidade do seu fogar. Agardamos que, sendo a primeira vez, haxa comprensión.

Hoxe celebramos aquí que un dos grandes, dos máis grandes (concretamente un dos dous máis grandes), viu recoñecido o seu talento. Conste que calquera premio é máis pequeno ca el e a súa obra, pero o recoñecemento nunca está de máis.
Aquí, en +dylan, aledámonos tanto, que hoxe convertímonos ao cohenismo e, como cohenitas que fomos, somos e seremos, celebrámolo con el. Grande, Cohen. Moi grande.

Coma un paxaro nun cable

Coma un borracho no coro da medianoite

Tentei ser libre ao meu xeito

Coma un verme no anzol

Coma un cabeleiro dun libro á antiga

Conservei os meus lazos por ti

E se, e se non fun correcto

Agardo que o deixes ir

E se, e se non fun sinceiro

Agardo que saibas que non ía contigo

Coma un bebé, morto ao nacer

Coma un animal co seu corno

Ataquei a todo aquel que tentou separarnos

Pero xuro por esta canción

E por todo o que fixen mal

Que o arranxarei para ti

Vin a un mendigo tordeando sobre o seu caxato de madeira

Díxome: non debes pedir demasiado

E unha fermosa muller apoiada na súa porta franca

Berroume: Eh! Por que non pedir máis?

Coma un paxaro no cable

Coma un borracho no coro da medianoite

Tentei ser libre ao meu xeito

Bird on a wire, Leonard Cohen

0017618205

Se hoxe non fora unha estrada torta

Se esta noite non fora un camiño virado

Se mañá non fora durar tanto

Entón a soidade sería nada para tí

Oh! Se o meu verdadeiro amor me estivera agardando

Se dera escoitado o seu doce corazón

Só se ela se deitara canda min

Volvería á miña cama outra vez

——————————————————

Non podo ver o meu reflexo na auga

Non son quen de non expresar dor

Non podo escoitar as miñas pegadas

Ou lembrar o meu propio nome

Oh! Se o meu verdadeiro amor…

—————————————————

A beleza da canción do río de prata

A beleza do arco da vella no ceo azul

Non poden tan sequera rozar aquela que lembro

Cando pecho os meus ollos

Oh! Se o meu verdadeiro amor…

Este último evento do 70 aniversario levoume a varias reflexións (eu reflexionando! Co que eu teño sido…), entre o máis obvio e o máis absurdo.

1. Dylan é moi grande, cuantitativa e cualitativamente. O máis grande. Sen dúbida.

2. Hai milleiros e milleiros de dylanitas.

3. Os dylanitas son indistinguibles da xente normal.

4. Hai milleiros e milleiros de criptodylanitas. Nun paseo por calquera vila ou cidade, apoiado na barra dun bar, nun parque infantil, no super… estás rodeado deles, sen decatarte. É como naquela peli da invasión dos corpos. Inquietante. Dá medo descubrir, de súpeto, que un tipo ao que ti considerabas normal, gastou o outono pasado 1200 euracos na edición deluxe das míticas The W.C. Tapes.

5. A xente alucina coa cantidade de dylanitas e criptodylanitas que hai. Eu mesmo alucino. Non dou creto.

6. Hai xente máis dylanofriki ca min. Pero moitísisisisimo máis! Ata o infinito e máis aló! Se eu son case normal!

7. Na radio un tipo serio, profesional, formado e supostamente en poder de todas as súas capacidades físicas e mentais, dixo que non se decataba de ningunha outra persoa viva (viva, insistía, como se dubidara desa condición dylaniana) máis importante e influinte que Dylan. Dixo: “… Nelson Mandela…, pode…, ou pode que Stephen Hawkings…, si, tal vez… pero fóra deles…, a min, desde logo, non se me ocorre ninguén máis”. A min, teño que confesar, tampouco.

8. Dylan, aos seus 70 anos, xa é inmortal. A enerxía nin se crea nin desaparece. Transfórmase. E el, diso, sabe un wevo.

9. É Dylan consciente da súa dimensión? Debe ser jodido levar toda a vida de deus tentando rebaixar esa dimensión, tomando as decisións máis arbitrarias, contraditorias e autodestrutivas para a túa carreira, e decatarte logo de que non só non lograches rebaixala, se non que a fixeches medrar a cada paso. É como o do pobre Brian, tentando convencer á xente de que el non é Xesúscristo para acabar crucificado. Como somos os seguidores! Vemos unha sandalia no chan e… hala!

10. Belén Regueira é moi guapa. Ao mellor parécevos que non ten nada que ver, pero é que no meu imaxinario Belén/Dylan, Dylan/Belén, xa son un binomio, sexa o que sexa un binomio. Ademais as reflexións son miñas, non? Pois iso.

“E agora, cara onde vas levar todo isto, Bobby?”

Robbie Robertson en 1970, no coche, de regreso de Princeton, onde Dylan acababa de recoller o seu doctorado Honoris Causa en música.

Na famosa Library of Congress existe desde o 2002 o National Recording Registry, unha sección onde se recollen aquelas gravacións sonoras que polas súas relevancia e calidade (estética, cultural, histórica, tetemuñal), considérase que deben ter un especial tratamento e protección (no ámbito estadounidense, claro). Nese ano escolléronse as primeiras 50 gravacións, as mesmas que se foron escollendo en cada un dos anos seguintes. Hoxe en día son só 25 anuais os que entran nese rexistro.

Esto ven a conto porque Dylan apareceu entre os 50 primeiros escollidos de 2002, como non podía ser doutro xeito. Se non fora por calidade estética, tería que ser por calidade cultural, histórica (xa a estas alturas do partido) e/ou testemuñal. Nós sabémolo, e o que non o saiba, que o vaia sabendo, porque é así. Pode gustarche máis ou menos, pero iso é un feito indiscutible: Dylan, xa sexa coma persoa ou cousa, é un fito da cultura occidental do século XX, alguén ou algo que convertiu (ou contribuíu a convertir) o “antes” en “despois”.

Nesa lista de 2002 había rexistros desde o 1888 (Edison e os seus cilindros, orixe de tódalas gravacións) ata 1982 (Grandmaster Flash & The Furious Five, que son para ver). Polo medio, gravacións de campo feitas entre os indios cando estes inda vivían en tipis nas pradeiras, a Guerra dos Mundos, lecturas de T. S. Elliot e Rosa Parks, Eisenhower no Día D, ou o “Tiven un soño” de M. L. King. En canto á música, Dylan comparte espazo con Bessie Smith, Gershwin, Armstrong, a Carter Family, Igor Stravinsky, Woody Guthrie, Sinatra, Elvis e o inmenso Tito Puente.

A gravación dylaniana escollida para permanecer nesta especie de altar foi The Freewheelin’ Bob Dylan, o seu primeiro disco de cancións propias. Blowin’ in the Wind, Girl From The North Country, Masters of War, A Hard Rain’s A-gonna Fall, Don’t Think Twice, It’s All Right, Bob Dylan’s Dream, Oxford Town… Algúns diran displicentemente “non é o mellor disco de Dylan”. Pode que non (cuidadito: é un grandes éxitos), pero é o Big Bang dylaniano, a obra que o deu a coñecer e que o convertíu nun símbolo, nunha personaxe, moito máis aló da persoa que era/é: o Dylan do que aquí, en +dylan, falamos, o que non ten corpo e habita dentro de nós, dos nosos recordos. É tamén a obra que cambiou realmente a percepción da música popular. LARS é unha volta máis á roda, pero a roda xa estaba aquí toda enteiriña.

Pero que bobo son! Como me puiden eu preguntar por que Dylan seguía a ser para o siglo a encarnación do cantautor protesta? Que falta de ignorancia!

Hoxe ía eu para o curro escoitando a radio (cousa pouco habitual) e puxeron The Times They Are A-Changing (xa sabedes: Come gather ‘round people / wherever you roam…”). Primeiro quedei abraiado, supoño que en parte por que a puxeron a traizón, sen avisar nin nada, e en parte porque era o Gran Bob Dylan, pero logo deume por reflexionar e caín en dúas cousas.

Unha, evidente, é que son idiota. Hai dous posts preguntabame eu como era posible que inda a día de hoxe Dylan seguira a ser identificado cun tipo vestido cunha canadiense que leva unha guitarra de pau, toca a harmónica e canta cancións protesta. Pois só había que escoitar esta canción e xa estaba todo explicado, meu home! Ese rasgueo monótono das cordas, esa harmónica unindo/partindo estrofas, esa voz antiga, ese fraseo case homérico, esa mensaxe sinxela e directa… Todo sen ningún tipo de alarde, sen rastro de virtuosismo, a renuncia total a calquera tipo de artificio, a penas unha certa vontade de estilo para trasladar unha mensaxe…, alto e claro. A canción popular en estado puro. Dylan é o cego que percorría os camiños e contaba/cantaba as últimas novas acompañado por un escaso violín dunha sóa corda que pouco máis que lle axudaba a entonar algunha melodía de máis de mil anos. Vellas cancións para novas mensaxes. “Catro acordes e a verdade”, tal como o describe Bruce Springsteen. Serían necesarios centos, miles diría eu, de blondesonblondes e de highway61revistedes, para borrar a pegada brutal de tal atavismo. Tan brutal que, de feito, Dylan nunca se librou dela, ata o punto de que el mesmo acabou convertido nese atavismo.

A outra reflexión, máis triste, é a constatación de que os tempos están cambiando, que seguen a cambiar 50 anos despois, pero que non acaban de facelo. Eles, os tempos, tentan dar ese xiro que convirta o vello mundo noutro novo, suponse que mellor, pero non dan. E a esperanza vaise esvaecendo, como o propio Bob Dylan. E que nos quedará despois? Esta mesma vella canción soando na radio dun coche, pero non sei se será abondo.

PD: O vídeo vese moi mal, pero paga a pena botarlle unha ollada. E escoitalo, claro.

Mercurial significa relativo ao mercurio e/ou a Mercurio (deus ou planeta). Tamén é unha pranta herbácea que se utiliza como purgante. Segundo me entero agora, tamén é un modelo de botas de fútbol dunha coñecida marca, e un software para non sei que.

A min sempre me resultou curiosa a palabra, pero ata agora mesmo nunca me dera por mirar que significa. Sei, como calquera outro dylanita, que o Bob Dylan dos ’60, sobre todo o de Highway 61 Revisited e Blonde on Blonde, é, ou era, mercurial, do mesmo xeito que o marco é incomparable ou as visitas sempre inesperadas. Pero que é mercurial e por que Dylan é ou era mercurial?

Eu, na miña ignorancia, imaxinaba a Dylan coma o mercurio, un metal raro (líquido!), brillante, sen forma definida, que adopta a do seu continente e que reacciona coa calor como sucede nun termómetro, medrando e marcando a temperatura ambiente. Tamén o imaxinaba deixándose levar por algunha temperatura extrema facendo estourar o fino cristal en mil anacos.

En inglés, que é de onde se tomou o adxectivo sen contar coa RAE ou a RAG, significa, nunha das acepcións, errático e/ou volátil, que non é exactamente o que eu cría, pero que se lle aproxima, se estiramos o significado. Noutra, significa animado, vivaz, intelixente, agudo, espelido. Pode ser tamén, pero paréceme algo curto para describir a alguén que escribiu, por exemplo, One Of Us Must Know (Sooner or Later).

Hai alguén na sala que me poda axudar? E alguén que teña escoitado/lido “mercurial” aplicado noutro contexto?

Comentarios: Prestade atención á canción. Á voz e fraseo de Dylan e ao organo de Al Kooper, porque iso debe ser mercurial. Digo eu. E a letra tamén. Está aquí. E si: esta canción é unha cara B.

Os dylanitas somos lexión. Os antidylanitas somos, tamén, lexión. Pero a lexión máis grande é a dos indiferentes, os ignorantes (descritivo, non insultante), os que pasan moi moito de Dylan e fan ben. Esto ten xerado un problemilla coa imaxe do Vate de Minnesotta (por Dylan! Póñenseme os pelos como escarpias ao dicilo) que, por algún milagre que se me escapa, segue a ser a dun tipo cunha guitarra de pau protestando por algo. A ver.

Dylan comezou tocando polo circuito folk do Village no 1959-60, ambiente progre, cultureta, beat-nick, etc… No 1962 quitou un primeiro disco onde só había dúas cancións propias, unha adicada ao seu ídolo Woody Guthrie, o prototipo de cantante protesta, progre e esquerdista. No 1963 quita outro xa con cancións propias, de estilo folk e, como era preceptivo, letras de corte social e político (a mitiquísima Blowin’ in the Wind, por exemplo, ou A Hard Rain’s a-Gonna Fall, canción inintelixible que ninguén dubidou en relacionar coa apocalipse nuclear cubano-soviético-norteamericana, malia que foi gravada antes de que nada daquelo sucedera). A cousa empeorou ao ano seguinte co terceiro disco, The Times They Are a-Changing, que contén a canción do mesmo título, da que todos oíron falar algunha vez, porque iso de “os tempos están cambiando” é unha recorrencia para titulares e demais.

Pero xa ese mesmo ano quita Another Side of Bob Dylan, que como o seu nome indica, amosa outro tipo distinto. As letras complícanse, son moito máis intimistas (tanto que algunhas son indescifrables inda hoxe en día, centos de teses sobre o animal despois), inda que a música sigue agarrada ao folk e ás súas formas. No 1965 Dylan im ou ex plosiona, segundo se quera ver: BIABH e Highway 61 Revisited con LARS, supoñen o despegue definitivo do noso amigo, e con despegue non me refiro só a tomar a altura das estrelas, se non a que se despega do seu pasado folkie, das protestas, da cuestión social, e todo iso. Bueno, non de todo, pero agora, cando o fai, é dun xeito que non ten nada que ver coa inocencia e o infantilismo do cantautor ao uso. Faino, pero ninguén se cosca. Vólvese sobre si mesmo, non quere saber nada de nada nin de ninguén que non sexa el mesmo. A partir de aí, comeza outra historia do rock que non imos contar hoxe.

A pregunta é: como é posible que despois de 50 anos de carreira dos que só nos dous primeiros anos e nos tres primeiros discos fixo de Woody Guthrie, a xente siga a ter esa imaxe del? É que a primeira impresión é sempre a que vale? Tanto? Se ademais cando el se fixo famoso a nivel planetario (e multimillonario) foi coa psicodelia, as drogas, a introspección, o illamento, que son todo o contrario ao rollo folk-protesta-cantautoril. E despois diso? Nada: a cabana en Utah, o country, a conversión ao cristianismo, a reconversión ao xudaismo e ao sionismo, a crise dos 40, a vellez tranquila… Pero nada. Non hai nada que facer. E mira que el porfiou e porfía por romper con esa imaxe de progresista, de revolucionario, de pacifista… pero nada, amiguiño.

Claro que a culpa é (en parte) súa. El, un xudeu medio de clase media do Medio Oeste, creou un personaxe para si, buscavidas, animador de burdel, vagabundo de tren de mercadurías e todo iso. Para cando comprou a mansión en Woodstock, onde vivía todo o pijerío novaiorquino, xa era demasiado tarde. Despois foi o palacete de Malibú, e nin así. Agora é o rancho de non sei cantos acres (todos doces, por suposto) onde cría cabalos. E dá igual. Súmalle os anuncios de bancos, coches e roupa interior. Segue a dar igual. Abonda cun/cunha periodista pouco avisada, da lexión dos indiferentes, para que Dylan volva ao Village e á Guerra de Vietnam.